Glutamaat vermijden: start met deze ingrediënten

Glutamaat wordt in allerlei vormen toegevoegd aan onze voedingsmiddelen. Het is op een etiket te herkennen aan verschillende benamingen. Denk aan het E-nummer E621, of voluit geschreven mononatriumglutamaat. Maar ook als er gistextract, smaakversterkers of natuurlijke aroma’s in de ingrediëntenlijst staan, kun je er vanuit gaan dat glutamaat is toegevoegd aan het product. Met alleen de ingrediëntenlijst ben je er echter nog niet. Er zijn ook allerlei bewerkingsprocessen waardoor glutamaat vrij kan komen. Omdat het technisch gezien niet is toegevoegd aan het product, vermeldt de fabrikant het niet op de ingrediëntenlijst. Lees hier de post die ik schreef over glutamaat en het mogelijke verband met autisme.

Begint het je al te duizelen? Dat deed het bij mij ook, toen ik hier voor het eerst over las. Als ik nadacht over de ommezwaai naar volledig glutamaatvrij eten, kreeg ik een soort kortsluiting in mijn hoofd. Hoe moesten we dit voor elkaar krijgen? We moesten dit in stapjes gaan doen, om het behapbaar te houden. En tegelijkertijd konden we zien of deze stapjes al effect hadden. Ik begon daarom, één voor één, met het vermijden van vier ingrediënten wanneer ik Marc iets voorschotelde.

Glutamaat in gebonden vorm

Stap voor stap haalden we zuivel, gluten, soja en mais uit het dieet van Marc. Deze ingrediënten hebben alle vier iets met elkaar gemeen: 25% van de eiwitten in deze producten bevat glutamaat, in gebonden vorm. Het wordt dan glutaminezuur genoemd. In gebonden vorm kan glutamaat niet zo veel kwaad. Maar door de bewerkingsprocessen die we er op los laten worden de eiwitten opgebroken in kleine stukjes. Hierdoor komt het glutamaat vrij en kan het als de prikkelende neurotransmitter zijn werk doen in de hersenen.

Stap 1: Zuivel

De eerste stap die wij hebben gezet in het dieet van Marc, is het weglaten van zuivel. Nu zou je denken dat zuivel zo natuurlijk als wat is. In principe klopt dat ook, want melk komt direct van een koe (of schaap, of geit, etc.). We bewerken de melk van een koe onder andere door het extreem te verhitten, en door vet te verwijderen. Het proces van verhitting is bedoeld om eventuele schadelijke – maar helaas ook goede – bacteriën te doden. Maar door deze bewerkingsprocessen, verandert de chemische samenstelling van de melk. De eiwitten worden afgebroken en het gebonden glutamaat komt vrij.

Een andere reden om zuivel te vermijden is de aanwezigheid van caseïne. Caseïne is een melkeiwit en komt alleen voor in melkproducten. Het bevat exorfinen, welke een morfineachtige werking hebben op je lichaam. In beperkte mate kunnen deze stoffen geen kwaad en worden ze weer afgebroken door enzymen. Maar wanneer er te veel exorfinen aanwezig zijn in je lichaam, of de afbraak er van om een of andere reden niet goed verloopt, kun je klachten ontwikkelen. Voorbeelden hiervan zijn vermoeidheid, een wazig gevoel en moeite met taalproductie.

Als je graag melk drinkt en een vervanger zoekt, ga dan voor plantaardige vervangers. Kies bijvoorbeeld voor amandelmelk, havermelk of kokosmelk. Je hoeft zuivel niet perse te vervangen, de nodige B-vitamines kun je prima uit vlees, eieren, noten en zaden halen. Daarnaast is broccoli is een goede bron van calcium.

Stap 2: Gluten

Nadat we zuivel hadden laten vallen, was het tijd voor de volgende stap. Glutenvrij eten! Voor deze stap was wat meer voorbereiding nodig, maar tegenwoordig zijn er veel glutenvrije producten te koop. Ook deze producten bevatten nog wel eens wat toevoegingen. Maar tijdens deze fase wilde ik me daar nog niet druk over maken. Stapje voor stapje toch?

Maar waarom zou je gluten vermijden? Gluten zijn – jawel – eiwitten. En dan snap je al waar ik heen wil. Daarnaast bevatten gluten ook nog eens een flinke hoeveelheid van de exorfinen die ook in caseïne aanwezig zijn. Een derde reden om gluten te vermijden is dat ze irriterend zijn voor je darmwand en kunnen leiden tot het lekkende-darmsyndroom. In een gezonde staat heeft je darmwand een barrièrefunctie, die bepaalt welke stoffen er door worden gelaten naar je bloedbaan. Bij een lekkende-darmsyndroom werkt dit niet goed meer en worden ook schadelijke stoffen doorgelaten. Deze schadelijke stoffen herkent je lichaam als indringers en een ontstekingsreactie is het gevolg. Omdat ontstekingen leiden tot een verhoogde aanmaak van glutamaat door je lichaam, wil je dit vermijden.

Stap 3 en 4: Soja en mais

Soja en mais hebben we maar meteen tegelijkertijd verbannen. Het stond al nooit op ons menu, toch? Toch zitten in veel producten soja of mais verwerkt. Ook hier geldt dat de eiwitten in soja en mais relatief veel glutaminezuur bevatten. En juist door de bewerkingen, zoals fermenteren en extraheren, komt glutamaat vrij. Daarnaast beweert men van de soja en mais die in Amerika wordt verbouwd, dat deze genetisch gemanipuleerd is en bespoten wordt met Glyfosaat. In Europa is de regelgeving over genetische manipulatie wat strenger, maar het gebruik van glyfosaat is in de Nederlandse landbouw gewoon toegestaan. Van glyfosaat wordt onder andere gedacht dat het het microbioom verstoort.

Bij deze stap was de uitdaging vooral om etiketten te scannen. Ik ging op zoek gaan naar glutenvrije en zuivelvrije producten, waar ook nog eens geen mais of soja in zat. Dat was best een uitdaging! Maar het lukte, en we hadden op deze manier een flinke stap in de goede richting gedaan. De stap naar volledig glutamaatvrij eten was daarna nog steeds pittig, maar wel een heel stuk dichterbij.

Delen: